โรคเส้นประสาทข้อมือถูกกดเบียด


โรคเส้นประสาทข้อมือถูกกดเบียด

scan0001

ในบริเวณอุ้งมือมีช่องทางผ่านของเส้นเอ็นและเส้นประสาทมีเดียน (Median) ที่จะไปยังปลายนิ้วโป้ง ชี้ กลาง ช่องทางนี้เรียกว่า คาร์ปาลทันแนล (Carpal tunnel) ซึ่งปกคลุมด้วยแผ่นเอ็นบาง (ligament) ซึ่งเมื่อใดที่ช่องดังกล่าวแคบลงด้วยเหตุใดก็ตามเส้นประสาทจะถูกกดเบียดอาการและอาการแสดง

  • ปวดที่บริเวณข้อมือหรือฝ่ามือร้าวมาที่แขน
  • เหน็บชายิบ ๆ ฝ่ามือบริเวณนิ้วโป้ง ชี้ กลาง
  • อาการเกิดขึ้นเป็นพัก ๆ ขณะใช้ข้อมือ เช่น ถือของ ขับรถหรือขณะนอนหลับ ถ้ารุนแรงอาการจะเป็นตลอดเวลา
  • อ่อนแรงที่มือ ของหลุดมือ

สาเหตุ

มีการกดเบียดต่อเส้นประสาท median จากเยื่อหุ้มข้อ (synovium) กระดูกงอก (spur) หรือเส้นเอ็น (tendon) ที่บวมหนาตัวขึ้นภายในช่องทางดังกล่าว โดยมักพบในผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ เบาหวาน ไทรอยด์ วัยหมดระดู หญิงตั้งครรภ์และมะเร็งเม็ดเลือดขาวลางชนิด ได้รับสารพิษหรือยาบางชนิด ดื่มสุราปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดโรค

  • การใช้งานของมือหรือข้อมือในท่างอ – เหยียดซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน
  • ผู้หญิงพบว่าเป็นโรคนี้ได้มากกว่าผู้ชาย 3 เท่า โดยพบมากในช่วงอายุ 45 – 54 ปี
  • หญิงตั้งครรภ์ ซึ่งอาการจะหายไปเมื่อคลอด
  • ผู้ที่มีระดับฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง เช่น วัยหมดระดู การใช้ยาคุมกำเนิด เบาหวาน ไทรอยด์ โรคอ้วน
  • ผู้ป่วยโรคข้ออักเสบบางชนิด

เมื่อมีอาการที่สงสัยว่าเป็นจากภาวะดังกล่าวและอาการนั้นรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันควรพบแพทย์เพราะหากไม่ได้รับการรักษาก็จะก่อให้เกิดความเสียหายต่อเส้นประสาทอย่างถาวรได้

การวินิจฉัย

แพทย์จะทำการซักประวัติตรวจร่างกายแยกโรคอื่น ๆ ที่มีอาการคล้ายกัน เช่น โรคของรากประสาท ตรวจเส้นประสาทและกล้ามเนื้อด้วยกระแสไฟฟ้า (Electrodianostic test) เพื่อยืนยันการวินิจฉัย ประเมินความรุนแรงและสามารถบอกพยากรณ์โรคได้การรักษา

  • การรักษาด้วยยา โดยใช้ยาแก้อักเสบกลุ่มที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ หรือการฉีดยากลุ่ม สเตียรอยด์ที่บริเวณอุ้งมือ ซึ่งจะช่วยลดอาการปวดเหน็บชาได้ดีในกลุ่มที่มีการอักเสบบวมของเส้นเอ็น
  • การผ่าตัด โดยการตัดเปิดแผ่นเอ็นที่กดเส้นประสาทออกซึ่งเลือกทำในกลุ่มที่รักษาด้วยยาไม่ได้ผล ประมาณ 2 ใน 3 ของผู้ที่รับการผ่าตัดจะมีอาการดีขึ้นแต่อาจมีอาการเหน็บชา อ่อนแรงหลงเหลือได้ในกรณีที่เป็นมาเรื้อรัง
  • การรักษาแบบประคับประคอง เช่น ลอดการใช้งานของมือและข้อมือ สวมที่ดามข้อมือ (splint) ในตอนกลางคืน ประคบความเย็นเพื่อลดอาการบวม ซึ่งจะช่วยบรรเทาอาการปวดและเหน็บชาได้

การป้องกัน

  • ลดการใช้มือกำหรือจับของในท่าบีบแน่น
  • ถ้าต้องใช้มือกำอุปกรณ์สั่น เช่น สว่าน ควรหยุดพักทุก 15 -20 นาที
  • หลีกเลี่ยงการอยู่ในท่าหักงอหรือบิดข้อมือ
  • รักษามือให้อบอุ่นถ้าทำงานเกี่ยวกับความเย็น
เรียบเรียงโดย กลุ่มงานประสาทวิทยา สถาบันประสาทวิทยา