0

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อเกิดอาการชัก

สาระความรู้

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อเกิดอาการชัก

ผู้ป่วยโรคลมชักส่วนใหญ่มักหายจากอาการชักเมื่อได้รับการรักษาที่เหมาะสม สำหรับผู้ป่วยบางคนอาจเป็นไปไม่ได้ที่จะหายจากชัก และ บางคนก็เลือกที่จะไม่กินยาเนื่องจากมีอาการชักไม่บ่อย บุคคลที่อยู่ใกล้ตัวผู้ป่วยเหล่านี้มักรู้จักคุ้นเคยกับอาการชักเป็นอย่างดี และคงไม่เป็นเรื่องยากที่จะรับมือ แต่ถ้าเป็นคนที่ไม่เคยพบเห็นอาการชักมาก่อนอาจไม่แน่ใจว่าเกิดอะไรขึ้นและ ไม่รู้ว่าควรปฏิบัติตัวอย่างไร ในวันนี้เราจะเรียนรู้คร่าวๆเกี่ยวกับอาการชักและความเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิด ขึ้นขณะชัก และ การแก้ไขเบื้องต้น อาการชักมักเกิดขึ้นในรูปแบบคล้ายเดิมและหยุดได้ด้วยตัวเอง ขณะชักผู้ป่วยอาจมีอาการเกร็ง หรือ กระตุก บางส่วนของร่างกาย หรือ ทั่วทั้งตัว ที่เรียกว่า “ลมบ้าหมู” บางคนอาจแค่เหม่อลอย ไม่ตอบสนอง กระพริบตาถี่ เคี้ยวปาก พูดจาสับสน หรือ มือคลำข้าวของ บางครั้งอาจมีลักษณะคล้ายสะดุ้งแล้วล้มไป ขณะชักบางคนอาจร้องเสียงดัง หายใจแรงติดขัด และ ผิวหนังอาจเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ โดยเฉพาะกรณีชักเกร็งกระตุกทั้งตัว

เมื่อพบเหตุมีคนชักเกร็งกระตุกทั้งตัว ท่านควร (1) พยายามกันคนไม่ให้มุ่งดู (2) ระวังไม่ให้ศีรษะผู้ป่วยกระแทก อาจหาเสื้อผ้ามารองใต้ศีรษะ (3) เคลื่อนย้ายผู้ป่วยหากอยู่ในสถานที่อันตราย เช่น บนถนน หรือ บันได (4) ไม่ควรใส่สิ่งของใดๆในปาก เพราะอาจแตกหักและทำให้สำลักได้ (5) ไม่ควรยึดยื้อ หรือ ดึงรั้งแขนขาผู้ป่วยขณะชัก หลังชักผู้ป่วยอาจเพลียหลับไป ท่านควร (1) พยายามพลิกตะแคงตัว (2) เช็ดน้ำลาย หรือ สิ่งที่อาจอุดกั้นการหายใจ เช่น ฟันปลอม หรือ เศษอาหาร (3) อยู่กับผู้ป่วยตลอดเวลาจนกว่าผุ้ป่วยจะรู้สึกตัวดี กรณีดังต่อไปนี้ ท่านควรนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลเมื่อ  (1) ผู้ป่วยชักเกินกว่า 5 นาที (2) ชักติดๆกัน (3) ผู้ป่วยหายใจติดขัด (4) ผู้ป่วยได้รับการบาดเจ็บที่รุนแรงระหว่างชัก

ในกรณีชักแบบเหม่อลอย ไม่ตอบสนอง ผู้ป่วยจะสูญเสียความรู้สึกตัว ท่านควรอยู่กับผู้ป่วยดูแลไม่ไห้เกิดอันตราย หลังชักผู้ป่วยอาจมีอาการสับสน จำเหตุการณ์ไม่ได้ ท่านควรเล่าสิ่งที่เกิดขึ้นให้ผู้ป่วยฟัง และอยู่กับผู้ป่วยจนกระทั่งรู้สึกตัวกลับมาเป็นปกติ กรณีชักแล้วล้ม ท่านควรตรวจดูว่าไม่มีการบาดเจ็บรุนแรงเกิดขึ้น